سامانهٔ دیجیتال
|
دیجیتال |
|
سامانهٔ دیجیتال یا شمارهای یا رقمی،[۱] سامانهای است که در آن دادههاباکمک مقدارهای گسسته (معمولاً با کمک شمارههای صفر و یک) مشخص میگردند. برعکس در سامانههای آنالوگ (پیوسته)، دادهها بصورت پیوسته ارائه میگردند. روش شمارهای (دیجیتال) پایهٔ سامانههای رایانهای امروز است. همچنین بسیاری از سیستمهایی که در گذشته بصورت آنالوگ به بازار ارائهمی شدند، هم اکنون بصورت شمارهای به بازار ارائه میگردند. مانند تلویزیون، دستگاه ضبط و پخش صدا، دریافتگر ماهواره(رسیور).محتویات۱ آنالوگ و دیجیتال۲ برتریهای سامانههای شمارهای نسبت به آنالوگ |
آنالوگ و دیجیتال در سامانههای شمارهای (دیجیتال)، دادهها و سیگنالها بصورت گسسته و به کمک شمارهها مشخص میشوند. مثلا در یک نمایشگر دیجیتال سیاه و سفید، رنگ هر نقطه از صفحه میتواند با کمک یک شماره (مثلا از صفر تا ۲۵۵) مشخص گردد که شمارهٔ صفر نشاندهنده رنگ سیاه و شمارهٔ ۲۵۵ نشاندهنده رنگ سفید و شمارههای میانی نشاندهنده رنگهای خاکستری با درخشش متفاوت باشد.برعکس در سامانههای آنالوگ (پیوسته)، دادهها، سیگنالها و یا امواج، بصورت بازهٔ پیوستهای از اندازهها ارائه میشوند. مثلا در یک نمایشگر آنالوگ سیاه و سفید، رنگ هر نقطه از صفحه بجای آنکه با کمک شمارههای گسسته مشخص گردد، بصورت پیوسته مشخص میگردد. مثلا ولتاژ صفر برای رنگ سیاه و ولتاژ ۵ برای رنگ سفید و ولتاژهای میانی رنگهای خاکستری را مشخص میکنند. برعکس نمایشگر شمارهای یاد شده در بالا که تنها ۲۵۶ رنگ گوناگون داشت (از صفر تا ۲۵۵)، در سامانهٔ آنالوگ یاد شده، تعداد رنگها بیشماراست و هر عددی بین صفر تا ۵ میتواند رنگ نقطه را مشخص کند. مثلا مقدار ۳٫۴۵۱۷۴۹ ولت یک رنگ خاکستری قابل قبول را در نمایشگر آنالوگ یادشده، مشخص میکند. شدت امواج الکترومغناطیسی ؛ اندازه حرکت و در نتیجه آن سرعت و انرژی و بسیاری از کمیت های فیزیکی در مقیاس ماکروسکوپی ناپیوسته یا کوانتومی هستند.در سامانههای شمارهای، این سیگنالهای آنالوگ پیش از پردازش و یا جابحایی و یا برای نگهداری، به دادههای گسسته تبدیل میشوند. مثلا یک سیگنال الکترونیکی آنالوگ که ممکن است میان صفر تا ۱۰ ولت در نوسان باشد، دارای یک محدودهٔ ۱۰ ولتی است که در سامانهٔ شمارهای میتوان این محدوده را مثلا به ۱۰۰ بخش برابر تقسیم نمود و مقدار مربوط به هر بخش را با کمک یک شمارهٔ بین صفر تا ۱۰۰ مشخص نمود.در گذشته بیشتر سامانههای موجود در بازار با کمک سیگنالها و دادههای آنالوگ کار میکردند. ولی امروزه بسیاری از دستگاههای لکترونیکی موجود با کمک سامانههای شمارهای کار میکنند (باید توجه داشت که در سامانههایی که بانام سامانه شمارهای شناخته میشوند معمولا بخشهایی از آنها بصورت آنالوگ هستند). نمونههایی از ستگاههایی که امروزه بصورت شمارهای در بازار وجود دارند عبارتانداز: رایانه، ماشین حساب، دستگاه پخش CD و DVD، دستگاه پخش همراه (MP3 Player)، دوربین عکاسی و فیلمبرداری دیجیتال، تلفن همراه. سیگنال دیجیتال، سیگنالی است که هم از نظر زمان رخداد و هم از نظر مقدار در بازهٔ خاصی محدود شده باشد. سیگنال دیجیتال در مقابل سیگنال آنالوگ تعریف میشود، که در آن حدودی برای پارامترهای فوق الذکر تعریف نمیشود. سیگنال دیجیتال از نظر ریاضی سیگنالی است که فقط از صفرها و یکهای منطقی تشکیل شده باشد. این یک و صفرها ممکن است به شیوههای مختلفی نشان داده شوند که به این شیوه، کدینگ سیگنال گویند.