دکتر

از نظر (مارگارت بودن) خلاقيت دو گونه است.خلاقيت H و خلاقيتP كه البته هردو بسيار مهم اند و براي پيشرفت بشر بسيار لازم بوده اند و هستند.او خلاقيت H را كشفي نو و انقلابي با استفاده از خلاقيت مي داند مانند كشف زماني كه ارشميدس پس از كشفش فرياد مي زد يافتم،يافتم.و خلاقيت P را مي توان اختراع لب تاپ در راستاي پيشرفت كامپيوتر دانست.به نظر من در كار پژوهشي و علمي يك خط قرمز وجود دارد كه اگر فردي به آن خط قرمز برسد و يا بتواند از آن رد شود مي توانيم بگوييم آن فرد خلاقي است  آن خط قرمز همان مرز برگشت ناپذير پيشرفت و ترقي است كه با گذر از آن ديگر انسان نمي تواند به عقب برگردد  و بايد به سمت جلو پيش برود.هم اكنون خيلي از مهندسين و متخصصان از اين خط گذشته اند و خيلي ها به دنبال گذر از اين خط هستند.مطمئنا آن سوي خط دنيايي بسيار شيرين و برگشت ناپذير است و تا به حال هركس به آن سمت رسيده است تا پايان عمرش به فعاليت و پژوهش ادامه داده است و به عنوان دانشمند ويا نخبه شناخته شده است.شايد بپرسيد  فرق ميان آن دو گروه چه بوده است؟در اين حالت جواب شما يك عبارت بيشتر نيست و نام آن عبارت ميزان خلاقيت است.در واقع لازمه هر نوآوري و تحول خلاقيت است.

خلاقيت در تمامي انسان ها وجود دارد و ميزان آن در بين افراد متفاوت است. بعضي ها از خلاقيت خود در جهت سودمند بهره مي برند و به طور مثال  به طراحي نرم افزارهاي مفيد مي پردازند و برخي به جرايم اينترنتي دست مي زنند.

  به طور حتم مهندسين صنايع امروز و فردا كه شما خواهيد بود از خلاقيت خود به شكلي سودمند در جهت پيشرفت سازمان استفاده مي كنند و خواهيد كرد. شايد مهمترين ويژه گي  يك مهندس صنايع خلاقيت اوست و معمولا وقتي مي خواهند اصول فكري يك مهندس صنايع را نام ببرند ابتدا نام خلاقيت را مي آورند.به عبارتي مهمترين كار يك مهندس صنايع بررسي اوضاع و ارائه ايده است.در واقع  در اين دنياي تجاري صنعتي پيشرفته كه رنگ و بوي رقابت به خود گرفته است مطمئنا مشتري مداري مهمترين راه رسيدن به موفقيت و كنار زدن رقيبان است و اين امر بدون خلاقيت ممكن نيست. از خلاقيت امروز سازمان ها ي موفق مي توان به تنوع در ارائه خدمات و محصولات،راه هاي  جديد براي جذب مشتري،سيستماتيك  كردن سازمان،ارتباط و معامله با مشتريان از طريق اينترنت و غيره.....................اشاره كرد. كه همه اين موارد به اصل مشتري مداري در سازمان اشاره مي كنند و به نظرمن خلاقيت تنها راز حفظ مشتري و افزايش مشتري است.پس مي توان نتيجه گرفت كه راز موفقيت سازمان ها خلاقيت است.

از آن جايي كه خلاقيت به عنوان يك اصل جدايي ناپذير در مهندسي صنايع مطرح مي شود مي توانيم اهميت كار يك مهندس صنايع را در پيشرفت سازمان ها بسيار مهم ارزيابي كنيم.

 خلاقيت H كه همان خلاقيت اتقلابي است و خلاقيت P را مي توان با خلاقيت سازگارانه هم معنا دانست حالا شايد شما سوالاتي از اين قبيل در ذهنتان به وجود آيد ؟

1 يك مهندس صنايع چگونه بايد از خلاقيت خود در سازمان استفاده كند؟

2 براي يك مهندس صنايع نقش خلاقيت سازگارانه مهم تر است يا خلاقيت انقلابي؟

3 آيا يك مهندس صنايع بايد داراي هر دو نوع خلاقيت باشد؟

و  سوالات بسيار ديگر،كه در اين بخش سعي مي كنيم با توضيحات بيشتر جواب سوالات احتمالي شما را بدهيم.

زماني كه يك مهندس صنايع وارد سازماني مي شود ابتدا بايد مطمئن شود كه آيا روند حركتي سازمان از طريق صحيحي انجام مي شود يا خير؟اگر جواب سوال او خير باشد بايد تحولي نو در روند حركتي سازمان البته اين بار با استفاده از خلاقيت انقلابي ايجاد كند.مثلا زماني كه متوجه مي شود پروسه توليد اشتباه است و با وضعيتي ديگر  مواد ، نيروي انساني يا زمان خيلي بهتر مي تواند مورد استفاده قرار گيرد و كلا نوع حركت توليد را عوض مي كند و باعث تغييري عمده در تمامي بخش ها مي شود.ولي زماني كه روند حركتي سازمان باب ميل مهندس صنايع باشد از اين پس خلاقيت سازگارانه بيشتر به كارش مي آيد منتها بايد توجه كرد كرد كه يك مهندس صنايع در تمامي زمان كار خود بايد از هر دو گونه خلاقيت استفاده كند و در واقع اين دو لازمه كار يك مهندس صنايع اند و در بسياري موارد يكديگر را تكميل مي كنند.

از اهميت خلاقيت بسيار گفتيم .آيا شما فردي خلاق هستيد؟ميزان خلاقيت شما چه قدر است؟سبك خلاقيت شما چيست؟     

اگر مي خواهيد فردي خلاق باشيد يا بر خلاقيت خود بيفزاييد چند راه به شما پيشنهاد مي كنيم.

1-با ذهن خود از خواسته هايتان سخن بگوييد! (در اوقات بيكاري مي توانيد به كارهاي خود فكر كنيد.همين فكر كردن باعث رسيدن به راه حل هايي در جهت پيشرفت كارتان مي شود.كافي است شما به ذهن بگوييد دنبال چگونه تحولي هستيد وآن گاه خود ذهن درگير موضوع مي شود و ناگهان شما را به جواب مي رساند) 

2- به سنت ها و اصول قديمي متعصب نباشيد. (سعي كنيد با بهم ريختن ساختار اصول در ذهنتان و با مقايسه موارد و جابه جايي اولويت ها به نتايج جديدي برسيد.بدانيد تمامي اين قوانين توسط خود ما انسان ها به اصل تبديل شده اند پس مي تواند در بعضي موارد اشتباه باشد.

3- خلاقيت خود را فداي يك موضوع خاص نكنيد.  (در بسياري موارد مهندسين صنايع بر روي يك كار متمركز شده اند كه اين عمل كاملا مخالف با بحث تفكر فراگير به عنوان يكي از اصول فكري مهندسي صنايع است. براي مثال بعضي مهندسين صنايع مدت ها با نرم افزار و كامپيوتر كار كرده اند كه اگر كسي از رشته تحصيلي آن ها بي خبر باشد ممكن است تصور كند كه آن ها مهندس كامپيوتر اند.عدم تمركز زياد بر روي بخشي از كار و تفكر فراگير باعث گسترش ديد مي شود و اين گسترش ديد باعث برخوردن به نكات اساسي تر ومتفاوت تر و بروز خلاقيت مي شود)

4-از ارزيابي اعمال قافل نشويد.( در پا يان هر روز به خود گزارش كار كتبي بدهيد. تمامي موارد گزارش خود را بررسي كنيد و ببينيد كه كجاي كار شما و يا سازمان مي تواند بهتر انجام شود. براي هر مورد خود، را مجاب به ارائه ايده اي كنيد.)

5- شنونده خوبي باشيد. (از پرسنل يا افراد ديگر بخواهيد نظرات و يا پيشنهادات خود را در جهت پيشبرد اهداف سازمان به شما بگويند و با تمامي دقت آن ها را بشنويد.همين شنيدن باعث رسيدن به نكات جديدي مي شود.همان نكات جديد اند كه باعث خلاقيت،موفقيت سازمان وحركت سازمان به جلو مي شوند. )

6-پرسش گر باشيد. (قسمت هاي مختلف و يا عملكرد اعضاء را نزد  خود به زير سوال ببريد.و سعي كنيد جواب هايي مناسب براي سوال هايتان بيابيد.)

در اين قسمت براي اينكه شما با سبك خلاقيت خود آشنا شويد ، و اينكه بدانيد خلاقيت شما به كدام نوع تمايلات بيشتري دارد. براي شما يك سري سوالات را از كتاب خلاقيت، جوهره كار آفريني از جلی صمدآقایی آورده ايم كه شما ابتدا بايد به آن ها پاسخ دهيد و جواب هايتان را گوشه اي يادداشت كنيد سپس با رجوع به پاسخ جدول امتياز بندي به نكات زيبايي در رابطه با خلاقيت خود برسيد.

یکی از پاسخ های (الف) یا (ب) را که بیشتر بیان گر رفتار شماست، انتخاب کنید:
1- وقتی مشغول کاری می شوم:
الف- استوار و ثابت قدم هستم.
ب- اغلب توانایی و انرژی بالایی دارم اما در بعضی مواقع انرژی و توانایی کمتری دارم.
2- وقتی مشکلی پیش می آید، معمولا :‌
الف- راه حل های مختلفی را ارائه می دهم و بعضی از آنها غیر معمول است.
ب- یکی دو راه حل پیشنهاد می کنم که اغلب قابل پذیرش و مطابق روش های معمول است.
3- وقتی چیزی را ثبت، ضبط یا بایگانی می کنیم :
الف- به اسناد و مدارک بسیار دقت می کنم.
ب- به اسناد و مدارک مانند سایر موارد توجه می کنم و اگر دقت زیادی به آنها بکنم به طور اتفاقی است.
4- در جلسات معمولا چنین به نظر می آیم :
الف- مراقب و کنترل کننده وظایف و دستورالعمل های گروه.
ب- مبارز، مقاوم و رقابت کننده.
5- سبک فکری من:
الف- خطی است. رفتن از نقطهA به B و بعد به C .
ب- خطی مانند جرقه های آتش بازی است. رفتن از یک به ايده دیگر.
6- هنگامی که مسوولیت پروژه ای یا گروهی را به عهده می گیرم:
الف- ایده کلی را می گویم و افراد گروه، خودشان کارها و نحوه رسیدن به اهداف را معین می کنند.
ب- سعی می کنم اهداف، زمان بندی ها، اولویت ها و نتایج مورد انتظار را مشخص کنم.
7- اگر روش و قاعده ای برای انجام کاری وجود داشته باشد:
الف- معمولا از همان روش پیروی می کنم.
ب- معمولا سئوال می کنم : آیا روش های موجود منطقی و با معنی هستند یا خیر؟
8- معمولا دوست دارم با افرادی باشم که :
الف- ثابت و مستحکم هستند.
ب- باهوش، مهیج و متغییر هستند.
9- در محل کار و منزل من :
الف- همه چیز شلوغ و نامرتب است.
ب- همه چیز شسته و رفته، مرتب و سر جای خودش است.
10- احساس می کنم :
الف- اغلب کارها بر اساس یک دلیل، منطق و حکمتی مناسب، طراحی و انجام می شوند.
ب- اغلب کارها را می توان تغییر، بهبود، پیشرفت و ارتقاء داد.

سبک سازگارانه : چطور می توانم این را بهتر بسازم؟
سبک انقلابی : چطور می توانم این را متفاوت بسازم؟